Cây mã đề và công dụng chữa bệnh khó tin

Mã đề, còn gọi là xa tiền thảo (Plantago major L.), họ Mã đề (Plantaginaceae). Hai chữ mã đề là ám chỉ “móng chân của con ngựa”. Người xưa muốn ghi một dấu ấn đậm nét cho một cây thuốc thường mọc ngay ven đường đi mà con ngựa đã đạp dưới móng chân của nó. Điều đó cũng rất phù hợp với một cách gọi tên khác của chính cây thuốc này là xa tiền thảo, là cây được mọc trước bánh xe. Ý nói xa tiền mọc ngay ven đường đi, ngay trước bánh xe có thể qua lại.

Mã đề phổ biến ở hầu hết các vùng miền trong nước ta. Mã đề cho nhiều vị thuốc hay: Bông mã đề là cụm hoa, hạt mã đề (xa tiền tử). Có thể dùng tươi hoặc khô.

Mã đề là môt loại cây có rất nhiều chất dinh dưỡng. Thảo dược này giúp thanh nhiệt, mát gan, thông thoáng lỗ chân lông, lọc thận và đào thải chất độc có trong thận,… Vì vậy rất nhiều người đã sử dụng cây thuốc nam như nước lọc hàng ngày.

cay ma de

Thảo dược mã đề mọc trong tự nhiên

Mã đề là loài cỏ sống lâu năm trong tự nhiên. Thảo dược này có thể tìm thấy nhiều ở ven đường, ven bìa rừng núi. Thân nhẵn, lá mọc thành cụm từ gốc, gân lá nổi rõ trên phiến lá hình thìa hoặc hình trứng. Bông mã đề xuất phát từ kẽ lá, dài và xanh mơn mởn. Loài này sinh tồn mạnh mẽ và được sử dụng nhiều trong nhân dân, có tác dụng chữa bệnh từ trong ra ngoài cơ thể.

Cây mã đề phát triển tốt trong môi trường nhiều dinh dưỡng, đặc biệt là đất ẩm thì lá và bông càng lớn. Có thể thu hái lá thảo dược này quanh năm, hong khô và sử dụng như trà. Cây thuốc hỗ trợ chữa lành tổn thương của cơ thể thông qua cơ chế hút độc, đào thải ra bên ngoài, đóng góp không nhỏ cho bộ máy tiêu hóa, hô hấp và bài tiết. Là một loại cây lành tính, mã đề cũng là một món ăn thông dụng trong thực đơn của gia đình thuần nông Việt Nam.

Trong cay ma de nguoi ta tim thay rat nhieu nhung duong chat thiet yeu giup phuc hoi than bi suy yeu

Những tác dụng của cây mã đề 

Theo Y học cổ truyền, cây mã đề là một thảo dược tính lạnh, vị ngọt. Quy kinh thận, bàng quang, phế, cây mã đề có tác dụng lợi tiểu, tiêu thũng, tiêu phù, giúp cơ thể kháng viêm giải độc tố…

Cây mã đề rất giàu chất dinh dưỡng như beta carotene, canxi, vitamin C và K, các dưỡng chất thực vật như allantoin, apigenin, aucubin, baicalein, axit oleanolic, sorbitol và tanin. Toàn thân chứa một glucozit gọi là aucubin hay rinantin, ngoài ra còn chất nhày và chất đắng.

Beta carotene giúp tăng cường thị lực và hỗ trợ chống lại ung thư. Canxi giúp xương chắc khỏe và là một yếu tố cần thiết để ổn định hệ thần kinh. Vitamin C giúp hỗ trợ ngừa lại ung thư và giảm căng thẳng tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Vitamin K cần thiết cho máu và sự vững chắc của mạch máu.  Các hoạt chất này đều tương tác với nhau rất tốt để mang lại một cơ thể lành mạnh cho con người.

Với các thành phần dinh dưỡng và hoạt chất thực vật trên, thảo dược tham gia vào quá trình phòng ngừa, cây mã đề có tác dụng điều trị các bệnh sau:

Mã đề hỗ trợ điều trị bệnh thận và bệnh đường tiết niệu

Viêm đường tiết niệu, viêm cầu thận cấp và mãn tính, viêm bàng quang, chứng bí tiểu sử dụng nước mã đề hàng ngày, kết hợp với một số loại thảo dược khác như kim tiền thảo, rễ cỏ tranh, cam thảo để được hiệu quả cao hơn.

Mã đề tác dụng hỗ trợ điều trị ho vô cùng hiệu quả

Nước sắc mã đề có tác dụng trừ đờm mà không ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa, công dụng có thể kéo dài từ 6 tới 7 giờ đồng hồ, mạnh nhất là từ 3 đến 4 giờ. Chất plantagin tăng hưng phấn thần kinh bài tiết niêm dịch của phế quản và ống tiêu hóa, tác động tới trung khu hô hấp làm cho hơi thở đều và sâu hơn.

Tuy theo khau vi cua moi gia dinh ma co the dung chung de xao luoc va tham chi la nau canh

Mã đề có tác dụng kháng viêm, giải độc

Sử dụng mã đề đắp vào vết thương hở hoặc mụn mủ sẽ làm vết thương mau lành. Nước chiết xuất từ mã đề có công dụng ức chế sự phát triển của một số vi khuẩn có hại.

Ngoài ra, cây mã đề còn một số công dụng khác như giúp hỗ trợ trong quá trình cai thuốc lá, trị chứng máu cam, sốt xuất huyết, hỗ trợ và điều trị bệnh cao huyết áp, trị đau mắt đỏ, tiêu chảy ở trẻ em,…

Cách sử dụng cây mã đề hiệu quả

Cây mã đề là một loại thảo dược không có độc tính nên hoàn toàn có thể sử dụng như nước trà hàng ngày. Bạn có thể dùng theo cách thuốc sắc hoặc trà hãm. Sử dụng khoảng  50 gram mã đề khô với 1.5 lít nước.

Ngoài ra cây mã đề cũng có thể sử dụng theo kiểu cô đặc, dùng 20 – 40 gram cho 1.5 lít nước, đun sôi nhỏ lửa cho tới khi còn 500 ml nước, tạo thành dạng siro dùng 2 lần một ngày.

Cây thuốc mã đề dùng tốt nhất là vào buổi sáng, sau khi ăn 30 phút.

Cách pha trà:

  • Bước 1: Dùng một nhúm cây mã đề( 10g) khô cho 150 ml nước
  • Bước 2: Tráng trà, dùng nước sôi đổ 1 chút vào đảm bảo nước tưới qua 1 lượt trà lắc đều ấm rồi đổ nước này đi.
  • Bước 3: Cho nước sôi ấm pha trà theo tỉ lệ pha, đợi 5-7 phút cho nước ngấm vào trà. Thưởng thức khi trà còn ấm mùi vị sẽ thơm ngon hơn.

Cay ma de ho tro tri dau sung do mat rat huu hieu nhat la khi ket hop voi nhieu loai thao moc khac

Cách nấu trà:

  • Nếu như bạn không có thói quen nhâm nhi ly trà vào mỗi sáng thì cũng có thể sử dụng mã đề để nấu nước uống thay nước hàng ngày.
  • Mỗi ngày lấy khoảng 50g cây mã đề phơi khô đem nấu với 1.5 lít nước uống.

Lưu ý khi sử dụng mã đề

  • Cây mã đề được biết đến với công dụng lợi tiểu, trị bí tiểu, tiểu rắt tiểu buốt. Tuy nhiên cần lưu ý khi sử dụng cho trẻ nhỏ, mã đề sẽ làm tăng tỷ lệ đái dầm.
  • Phụ nữ có thai cần thận trọng khi sử dụng.
  • Người cao tuổi thận yếu, thận hư sử dụng dễ tăng tỷ lệ đi tiểu đêm nhiều.
  • Người tiêu dùng nên sử dụng đúng liều lượng mà nhà thuốc đã khuyến cáo.